Hava yolu taşımacılığı bütün taşıma vasıtalarından hem hızlı hem de güvenlidir. Bu nedenle hava yolu taşımacılığı hızla gelişmekte, yolcu ve kargo taşımacılığı her yıl katlanarak artmaktadır. Dünyada yıllık taşınan yolcu sayısı artık milyarlı rakamlarla ifade edilmektedir. Dünyada yıllık taşınan kargo miktarı 80-100 milyon tonlara ulaşmış durumdadır.
Sürekli gelişen hava yolu taşımacılığı yolcu ve kargo taşımacılığında birtakım sorunları da beraberinde getirmiştir. Uçak iptali, ertelemesi ve gecikme halleri ile bagaj kayıplarından kaynaklı yolcu hakları ile taşınan yükün/kargonun gecikmesi veya kaybolması halinde reklamasyon başta olmak üzere zararın tazmini vs konuları havayolu taşımacılığının çözülmesi gereken sorunlarıdır.
Olağanüstü durumlar hariç hava yolu taşımacılığında sorun yaşayan kişilerin önce bilet aldığı hava yolu şirketi ile irtibata geçmesi gerekmektedir.
Hava yolu şirketinin sorunu çözmemesi halinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne başvurulması gerekmektedir. (444 60 01)
Bütün hava yolu şirketleri Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından denetlenmektedir.
Hava yolu işletmesine yazılı olarak başvurulması ve/veya ihtar çekilmesi halinde ihtarnamenin bilgi kısmına Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün de eklenmesi sorunun daha çabuk çözülmesine yardımcı olacaktır. Böylece Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü yolcu ile hava yolu işletmesi arasında yaşanan problemden doğrudan haberdar olacaktır.
Uçuş iptali, uçuş ertelenmesi veya gecikme hallerinde yolcu hakları Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’ te düzenlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre;
Uçuşun iptali ve/veya tehiri halinde hava yolu taşıma şirketi ilgili yolculara, yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen tazminat hakkı, 9. maddesinde düzenlenen geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı ile 10. maddesinde düzenlenen hizmet hakkına dair yardımları teklif eder.
Uçuşların iptali halinde ilgili hava yolu işletmesi planlanan hareket zamanından en az 2 hafta öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri takdirde, planlanan hareket zamanından 2 hafta ila 7 gün öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri, kendilerine planlanan hareket saatinden en fazla 2 saat önce kalkışlarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla 4 saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece, planlanan hareket saatinden 7 günden kısa zaman öncesinde iptalden haberdar edilmedikleri ve planlanan hareket saatinden en fazla 1 saat önce ayrılmalarına ve son varış yerlerine planlanan varış saatinden en fazla 2 saat sonra ulaşmalarına olanak veren güzergah değişikliği teklif edilmediği sürece, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinden tazminat alma hakkına sahiptir.
Yolcular iptalden haberdar edildiklerinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi kendilerine olası alternatif ulaşım yolları hakkında da bilgi vermek zorundadır.
Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, tüm tedbirleri almasına rağmen, olağanüstü hallerin iptale neden olduğunu kanıtlayabildiği takdirde, tazminat ödemekle yükümlü olmaz.
Yolcunun uçuşun iptali konusunda haberdar edilip edilmediği ve ne zaman haberdar edildiğine ilişkin ispat yükümlülüğü uçuşu icra eden hava taşıma işletmesine aittir.
Yolcu iletişim bilgisinin, hava taşıma işletmesince talep edilmesine karşın hava taşıma işletmesine verilmemesi veya yanlış verilmesi durumunda, hava taşıma işletmesi sorumluluktan kurtulur.
Uçuşların tehiri halinde ilgili hava yolu işletmesi bir uçuşun planlanan hareket saatinden itibaren, 1500 kilometreden (1500 km dahil) daha kısa ve iç hatlardaki uçuşlar için 2 saat veya daha fazla, 1500 ile 3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için 3 saat veya daha fazla, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 4 saat veya daha fazla, tehir edilmesini beklediğinde yolculara yönetmeliğin 8-9-10. maddelerindeki yardımları teklif etmek zorundadır.
Uçuşların teknik ve operasyonel nedenlerle tehir edilmesi ve yolcunun planlanan son varış yerine 3 saat ve daha fazla sürede ulaştırılması halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi derhal yönetmeliğin 8. ve 9. maddelerdeki yükümlülükleri yerine getirir.
Yönetmeliğe göre hava yolu taşımacılığında yolculara iç hat uçuşlar için 100 Euro tazminat verilir. Dış hat uçuşlarında ise yolculara; 1500 kilometre veya daha kısa tüm uçuşlar için 250 Euro, 1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 400 Euro, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 600 Euro, tutarında tazminat verilir.
Tazminat alacaklarının TL cinsinden karşılığı hesaplanırken tazminatın ödendiği güne ait TCMB döviz satış kuru esas alınır.
Uçuşa kabul edilmeme veya iptal durumunda mesafeyi belirlerken, planlanan son varış noktası esas alınır.
Rezervasyonu yapılan uçuşun planlanan varış zamanını; 1500 kilometre (1500 km dahil) veya daha kısa uçuşlar için 2 saat, 1500 ile 3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için 3 saat, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 4 saat, aşmayan alternatif bir uçuş ile son varış yerlerine güzergah değişikliği teklif edilmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yönetmelikte öngörülen tazminatı % 50 oranında düşürebilir.
Geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı ile ilgili olarak; ilgili hava yolu işletmesi tarafından yolculara seyahatin gerçekleştirilmeyen bölüm veya bölümleri ile yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık herhangi bir anlamı kalmaması durumunda seyahatin gerçekleştirilen bölüm veya bölümleri için bilet ücretinin tamamının satın alınmış olduğu fiyat üzerinden nakit olarak veya elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri, banka çekleri ile ödenmesi veya yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde en geç 7 gün içinde iade edilmesi gerekmektedir. Ayrıca yolcunun seyahatinin ilk başlangıç noktasına ilk fırsatta dönmesini sağlayacak bir dönüş uçuşunun ücretsiz sağlanması, benzer taşıma şartları altında, en erken fırsatta son varış yerine güzergah değişikliğinin sağlanması gerekmektedir.
Son varış yerine, boş koltuk durumuna bağlı olarak, yolcunun uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması gerekmektedir.
Bir şehir veya bölgeye birden fazla havaalanının hizmet etmesi durumunda, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin rezervasyonu onaylanmış olan yolculara alternatif bir havaalanına bir uçuş teklif etmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yolcunun o alternatif havaalanından rezervasyonun yapılmış olduğu havaalanına veya yolcu tarafından kabul edilen başka yakın bir varış noktasına transfer edilmesine ait masrafı karşılamak zorundadır.
Hizmet hakkı ile ilgili olarak; yolculara bedelsiz 2 ile 3 saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler, 3 ile 5 saat arası gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, 5 saat ve üzeri gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği teklif edilmesi zorunludur.
Bir veya daha fazla gece konaklamanın gerekli hale geldiği durumlarda veya yolcu için ilave bir konaklamanın gerekli hale geldiği durumlarda, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama teklif edilmesi zorunludur.
Havaalanı ve konaklama yeri (otel veya benzeri) arasındaki ulaşım ile ayrıca yolculara ücretsiz olarak süre kısıtlaması olmaksızın 2 telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti teklif edilmesi zorunludur.
Hava yolu işletmesinin yolcuyu üst veya alt hizmet sınıfına yerleştirmesi halinde; bir yolcuyu biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha üst bir hizmet sınıfına yerleştirdiği takdirde herhangi bir ek ödeme talep edemez.
Bir yolcuyu biletin satın alındığı hizmet sınıfından daha alt bir hizmet sınıfına yerleştirmesi durumunda, bilet ücretleri arasındaki farkın iadesine ilave olarak; 1500 kilometre (1500 km dahil) veya daha kısa uçuşlar için bilet ücretinin % 30’u, 1500 ile 3500 (3500 km dahil) kilometre arası uçuşlar için bilet ücretinin % 50’si, 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için bilet ücretinin % 75’i, 7 gün içerisinde nakit olarak veya elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri, banka çekleri ile veya yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde yolcuya ödenmesi zorunludur.
Üst sınıftan alt sınıfa yerleştirme durumunda ücret iadesinde, biletin satın alınma tarihindeki fiyatlar dikkate alınır.
Av. Ahmet Kaleli
KAYNAKÇA
Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik
Bir yanıt yazın